منم نسترن
..................................
اشعار بلوچی وفارسی گزیده ای از اشعار ایّوب ایّوبی▼
و سایرِموجودات در طبیعت ومحیط بلوچستان به زبان بلوچی:
دَجُک(daǰok) = جوجه تیغی▼
![]()
سیکـُـنْـڌ( sī konĎ)▼= نوعی دیگر از جوجه تیغی وخارپُشت


پُـلـَـنگ polang= پلنگ▼
![]()
شڃـر(šëhr) = شیر:▼
بـَـبْـرbabr :▼
![]()
گــُـراز:▼
![]()
هَـپْـتار( haptār )= کــَـپْـتار▼
![]()
گامڃش( gāmëhš ) = گاومیش▼
![]()
چُـگـْـبَـر=بَکــْـشۏشـَگ ؛ کنایه ازانسانهای جنگلی و وحشی
دله؛سیاه گوش؛▼پشِّک کوهی ؛کانْگرو
![]()
![]()
![]()
![]()
هیکّ یا هوکّ = خوک▼

رۏباه( rӧwbāh )=روباه▼
![]()
![]()
![]()
پـیلّ = فیل▼
![]()
اُشتـِــر = شتر▼
![]()
گـۏک( gӧwk) = گاو ▼
![]()
گـۏرَهــَـر ( gӧwrahar)= گورخر▼
![]()
![]()
تـۏلــَـگ( tӧwlag)= شغال▼
![]()
پُشـَـنْـز(pošanz) = نوعی از پلنگ اما ضعیف تر▼
گــُرْکْ GORK▼= گرگ
![]()
![]()
زومّ یا زیمّ = عقرب▼
سبز کــَـباهُک▼( sabzkabāhok) = سبز قبا

![]()
کــُـلی = بلبل خرما▼
![]()
آپانْبُـڌو یا بَـــ̈ط = مرغابی یا اُردک▼
![]()
![]()
![]()
![]()
کـۏکــَـلّ (kӧwkall)= نوعی اردک؛ غاز▼
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
کــَـنْـگ = حواصیل ؛ مرغ ماهی خوار▼
![]()
![]()
لــَـپـۏک( lapӧwk) ▼=نوعی اردک که درشالیزارخودش را
مخفی نگه می دارد؛پرنده جیرفتی
![]()
![]()
سَگارو▼=( دُراج) نوعی پرنده شبیه اردک؛چور
![]()
![]()
کانْـکــَـژّ = زاغ▼

پی پَلاستــُک ▼ = پرستو

سیچّانـَـگ = کورکور
![]()
![]()
![]()
![]()
بو (bū) = جغد▼

![]()
مۏرمُرگ(mӧwrmorg) ▼:تاهوس(tāhūs)=طاووس

![]()
![]()
چاهیگ = کبوتر وحشی▼
![]()
![]()
مـیــ̈طّـو▼ = طوطی (mī ŤŤū )

![]()
پُگــَـل وار ▼= ماهی خوار

![]()
زردگــُـوَر▼ = زردسینه=زردگـُوَل


![]()
![]()
کـۏهی کــُـرۏس▼(kӧwhī korӧws )=هُدهُد

![]()
![]()
گــُـوَراگ▼= کـَلاغ
![]()
![]()
جـِنـْگ = جوشْک : چُگــُک▼ = گنجشک
مُکـُـنْــ̈طـُک(mokonŤok) نوعی مورچه درشت اندام![]()
![]()
![]()
بڃنـَه مَکِسْک bëhnamakesk))= زنبور عسل![]()
![]()
![]()
کاکرۏس (kākorӧws) = سوسْک![]()
دَنْدِسْک = زنبورزرد![]()
![]()
زَهْمْ جَنْ = zahmǰan= آخوندَک![]()
![]()
مَدَگْ madag== ملخ![]()
![]()
کــُـلّ = نوعی ملخ![]()
پــِرِّک = perrek = سنجاقک![]()
مَکِسْک makesk = مگس![]()
![]()
مُلّاهو = پروانه
![]()
![]()
کــَـــ̈طــَـگــَّـر و سڃسیگ و کـَـپـِنـْجـِّـر▼= باقرقره گندمی وتیهو
گــۏج gӧwǰ ▼ = مارمولک = بزمچه
باگار =▼جکوی درختی
▼ چــِـرْتِک و رَئـیسُّـک = توکای آبی ؛نوعی سسک
![]()
![]()
![]()
![]()
شِکاریگ =▼ عقاب طلایی

![]()
![]()
![]()
اُشتِـرمُرْگ = شترمرغ![]()
کــَـپُــۏت( kapӧwt) =▼ قـُمری

![]()
![]()
کــَبْگ و آهوگ یا آسْک▼ = بز کوهی ؛ آهو▼؛ کبک
![]()
![]()
![]()
![]()
کۏهی گــُـوَرانْــڌ و آهوگ▼ = کل وحشی نر

سارْم = سار
![]()
![]()
![]()
![]()
سُهردُمبَلـُک = دم سرخ معمولی ؛کمرکلی کشمیری
![]()
![]()
بَـــرُک ▼= سسک

کۏهی کـــَـرْگــُـشْک = ...▼ خرگوش وحشی ؛غیراهلی
سڃسیگی چُکّ و زَهگ =▼ جوجه ی تـیـهو
گانـْـڌو ( gānĎū)▼= تِمْساح
![]()
کۏهی گۏج ( kӧwhīgӧwǰ)▼ = خاردم

تیر مار▼

▼گــَــرّ یا کُه گـَرّ = مارزنگی
![]()
شاتــۏل( šātӧwl) یا شاتــۏ =▼مرغِ یا کریم ؛ موسی کو تقی![]()

کــَـلات (kalāt )▼ = قلعه![]()
اَپْـس یا اسْپ▼ = اسب![]()
اَژدِیا▼ = اژدها

پاگاس (pāgās) = دُلفین
![]()
شادی▼ = میمون
![]()
![]()
شـَـپْ چَلـَـتــُک▼ = خـُـفـّاش

![]()
سِیَه مار(seyahmār)▼ =مارکبری؛ افعی

![]()
![]()
تــَـلار(talār)▼= صخره

̈طـیــ̈طیاسْک یا ̈طـیــ̈طی( Ť ī Ť ī)=دیدومک:نوعی لک لک▼
![]()
![]()
̈طـیلـّو= مرغ آب وگِل؛خروس کولی
![]()
![]()
![]()
![]()
پُـگــَـل ؛ پُگــُـل یا پَــ̈طـّک =▼ قورباغه
![]()
![]()
![]()
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مثنوی وطن
ازصفحه 143 کتابم : دستور بلوچی ؛ فارسی
سال نشر 1381-انتشارات اساطیر- تهران-تیراژ: 3000جلد
وطن
1) وطن رۏچِـن وطن ماهِـن خدایا
* وطن نازُکْ تَـوارڃ بو پَـه ما را
2) وطنْ آرامِشَـئ جاهِـنْ پَه مـردانْ *تَنَکْ چَمّڃـنْ لـَبڃ داری پـَه مَـردان
3) عجب وَشـَّـنْ تَهی لِمْبوتَهی مَچّ *مَنی فَـرْشَـن تَهی کۏه وتَهی کـَچّ
4) تَهی نـۏد و تَهی جَمْبَـرتَـهی ساز *کجا کِـلـَّن مَنا راحت تَهی ناز
5) دِلـَئ یادان کـَـدڃـن چُـکـَّـئ پَه دَنْتانْ *مَنی عِـشْکا کـَـدی سِنْدَئ گـۏن لُـنْــ̈طانْ
6)گـَنۏکِـنْ دلْ پَما نَرْمڃـنْ کـَپۏتان *پَه بِچْکـَـنْدان پَما سبزڃـن بَـرۏتان
7) مَنی جنّت هـَما هُـشْکڃن دِرَچْکان *وطن پُـلّـِنْ چَه ما پُـلّڃـنْ بَچَکـّان
8) عجـبْ گـَـزّوکـَهیرَنْ تیّ وطن جان *عجبْ شِردڃن ڌگارنْ تیّ وطن جان
9) تَهی جَـمْبَـرْ چَه گـۏدامان وَرَنْ شیر *تَهی عاشک چَه تیّ چَـمّانْ وَرَنْ بـیر
10) وِری وِیْری بِیوتی پولْ؛love یـــو * عجب زڃـبا تَهی باغ وتَهی جـــو
11) تمنّای دل ما را تودیدی؟! *چَه مَـئ باغا گـُل وپُلّڃ نچیدی؟!
12) دل شیدا ازآن بویت چه گوید؟ * اگرگوید به جز غُصِّه چه روید؟!
13) صدیقی یا عزیزی یا حبیبی *بکن رحمی بشو بر دل طبیبی
14) گـُـشُـنْ شَـیْرڃ پَه تهران وپَه شیراز * وطنْ مَـیْگِنْ چَه گرگان وچَه سرباز
15) وفای زاهدانیّان پَه من گـَـنْجْ *مَنی دوری شَه تَوْ بوتـَّـه دلَـئ رنج
16) گـَـنۏکـِن دل پَه ما دیداریاران * پَه ما مِهْروپَه ما برف ڌَ گاران
17) تـَهی کوچَه مَنی یاتان دمادم!! * شَه تیّ جانا وفاداری مَـبا کم!!
18) شَپَـئ دلْ نڃکشهرا بَن عجب وَشّ * نَه بُهتـان ونه غیـبَت بی نه گِرْکـَـشّ
19) گـُـشُنْ گالڃ پَه لاشاروحُمَیْری * پَه چَهْــباروپَـه بِــنْت ودَشْـتِـیاری
20) وطن وَشـِّـن پَـه هَرانسان عاقل * نَکـَـنْ دوری چَه آ کۏهانْ مَـنی دل
21) شـَـپَئ اِسْتارومَهْتاپا گـَـنـۏکـُـن * تَهی نـا و تَهي وۏشانْ وَرۏکـُـــنْ
22) عجب شَرَّنْ تَهی کـۏنـَرْ تَـهی داز
* کِه ایّوبا دَیَنْ گال وگـُـشَنْ راز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
طبیعت و آثار:
کونْـزَگ ▼= کوزه
![]()
![]()
دِڃـگ و پادڃـنْـک▼(dëhgopāëhnk) = دیگ و سه پایه اش
![]()
̈طاسِنی = سنجاق قفلی
![]()
کــَـپـَـل ▼= سفال
![]()
![]()
لانْــچ = لـنْج
![]()
تــَمْبو ▼=چادر صحرایی

سُواس = نوعی کفش که آنرا با برگ داز (درختچه ای وحشی) می سازند

مُرْداک یا پَرُند(پَرَند) = وسیله ای برای بالا رفتن از درخت خرما

این مطلب با کمک شما دوستان ادامه خوهد یافت:
دل چۏ کانچا پُرُشیتّ سِتـْک باور بـِکـَـن * مارا تئی گــَم کـُشیتّ سِتـْک باور بـِکـَـن
چُش که گِندان من مَرْچیگڃن وانِندهان * زانتــَئ دریـا هُـشیت سِتـْک باور بـِکـَـن
آ دلا کـه إدا مـِهْـرَئ سـَـوْدا کـُـتــَـگ * دَرْدئ آسا جُـشـیت سِتـْک باور بـِکـَـن
ڌڃهَئ گــَـم که دلا وَهدڃ بڃ چاڗ کـَـنت * وَت سَرا جَلْ جُشیت سِتـْک باور بـِکـَـن
تــَـوْری مردم وَتی جـانئ هـۏناں بدَنـْـت * کازی دنـیا گـُـشیت سِتـْک باور بـِکـَـن
شائر:لــَـچّه کارْ: مُبارکْ کازی
آ جوئیــَـئ اَرْمان:مرادساحر
سِسْتــَگـَئ چه پُلڃن بڃلان بَسْ نهـِنـْت * نِـشْتــَگــَئ چۏ هُـشْک و حَـیْران بَسْ نهِـنـْت
چـَه وتــیگــان یــک گـُوَر و گِــسْـتاهـَئ *چــۏ تــَـرا کــُرْتـگ پـَرڃـشــان بَسْ نهـِنـْت
جُـلـْگــَهـڃن بـازار و تـئی مـڃتگ گــلڃن* دُرُست بَـیانـَـنـْتّ پَهْک وَیْران بَسْ نهـِنـْت
چَه رَدڃن کِـرْدان تــَـئی، گـُوَنْگڃن شهیـد * تــَـلـْوَسَنـْت مـان کــَـــبْـران بَسْ نهـِنـْت
آجـــوئـیَـئ هـَـجْگڃن اَرْمـان مان دلا*چـِسْت کــَـنْت که سۏز و سۏزمان بَسْ نهـِنـْت
ساحر تــَـوْ إڃ زِنـْدَئ گلبانگئ تـــَـــهـا *بَـزگی گــُوازڃنـَئ رۏچـــــــان بَسْ نهـِنـْت
شائر:لــَـچّه کار: مراد ساحـــر

با چند تصویر آموزشی:
انار:

کــَـلات = قلعه![]()
کــُـلی = بلبل خرما
![]()
اَپْـس = اسب
اَژدِیا = اژدها

شادی = میمون

شـَـپْ چَلـَـتــُک = خـُـفـّاش

سِیَه مار = افعی

تــَـلار = صخره

̈طـیــ̈طیاسْک = نوعی لک لک
![]()
پُـگــَـل = قورباغه
![]()
(شعر: چَه یار محمد نوکلاتی)
نــــــۏکـــــڃــــن گُــُــدان
گۏش بـِدار میرڃن بلۏچ
گـَپّڃ جَنان هَکـّڃن ؛ پَه رۏچ
بـِراتـُن تــَـهی من هَن بلۏچ
گۏن تو منی دَزْبَنْدیــِنْت
براتـَئ وَتی لۏگا مَسۏچ
دُژمِن شـُمَئ پــَـیْداوَرِنـْت
دۏستان کـَـنـَئ گۏن دِرّ و دۏچ
جـِــنـْدَئ وَتــــی نادانـیا
جَهلا کـَـپانـَئ رۏچ په رۏچ
تو گلـبُنان کـــوشّ کــَـنـَئ
دارَئ وَتی واسْتا کُروچ
دنیا تــــــمام آســـــودگِنـْت
وارِی گـُوَزَنـْت تـَیّ ماه و رۏچ
نون کـُهْنـَگان کَــَـشّ چَه گـُوَرا
نۏکڃن گـُـــدان پَه وَت بدۏچ
یارْ مَحْــــمَدی پـَنـْـتاں بُزور
لۏگا منِنْد تـَوْ مۏچ و مۏچ
http://sahman214.blogfa.com/
تـَهی ̈طـَــ̈ط و داما من پَدا کـَـپْتـُن
یَکْبـَرا رنـج و مِهْنـَـتــا کــَـپْتـُن
گـَم مَـنی باز بو؛ چَه هَما وَهْدا
چَه تئی رُکْسار من جُتا کــَـپْتـُن
تـَوْ نـَکـُت هِچ یاد چَه مَنا هِچ داب
نی مَنِ بڃـوَس تڃـوَکا کــَـپْتـُن
چَه وَتی شانا تـَـوْ نـَگِپْت مَئ دست
اَچْ تـَـئی دستا بڃ کـَسا کــَـپْتـُن
شَرْم تـَرا کـَـیْتِن چَه مَنِ دروڃش
نڃ مَنا رَهْچار ؛ بڃـنـَـوا کــَـپْتـُن
گَر تئی درگاه بڃــوَسا نڃ جاه
چۏ مَنِ مسکین پَرْچیا کــَـپْتـُن
من نـَـبُن نـُـهـْمڃت چَه تئی درگاه
بِل که منْ ناچارْ سَک گدا کــَـپْتـُن
لازُما شَرْ بَنْت کـُل مَنی کاران
من اُمـڃتــانی مـڃتـَگا کــَـپْتـُن
گـَم مَوَر شـَهْـبڃک چَه گلـَئ رَنْدا
گل تئی کـَیْتِن بـِلْ دَرا کــَـپْتـُن
چَهْـبار؛16/12/91شمسی
http://dbaloochkh.blogfa.com
عید یَهتـَه سورِنت پَه جهانا
گل مستـَـنت و شـَـوْکڃنن تماما
بلبل ته مزار وانگه سُـرْنا په ڌگارا
مرد و جـَـن شاباش گــُـشن پیر زمانا
کڃنگ چـَه سَرا دور کنن شۏدِن دلانا
گِــنـْـدُک کنـَـن همدگرا ته لۏگ و دَوارا
شهد و شکرنت عید شیرین پَه زُبانا
عیدِنت و تمام نۏک کـنـَـنْت سِلـّڃن پـُچانا
ماه برکت رپْـته شـَه یڃ مُلک و هـَزانا
عید رمضان یَهتـَه پَه جاه دلا شادا
پَهْکڃن هـَـنْکا پُر بوتـَـن شـَه عطرِ اَعیدا

مدیریت وبلاگ روستای وۏگڃنک؛لاشار :
http://oginklasharzamin.blogfa.com/post/35
سرزمین بلوچستان
مَئ مکــُّران جان زنده باد (مکران جان من زنده باد)
سرحد زمین پاینده باد (سرحد زمین پاینده باد)
هر دو مَنی مُلک و کــَـتان (هر دو وطن و خانه من اند)
هر دو مَنی شهر و کـِیان (هر دو شهر و کیان من اند )
هر دو مَکان کامران (مکانهایی کامران هستند)
هر دو دیار جاودان (هر دو چون دیاری جاودانند )
سَوْزڃن گـُل و سبزڃن نلان (در این دیار گلهای سرخ و نی های سبز وجود دارد)
کـَوْرو تـَلار و مَچَّگان (دراین سرزمین رودخانه کوه و صخره و درخت خرما وجود دارد)
نڃستن بَرڃ مُلک، بُزْدلان (در سرزمین من افراد بزدل و ترسو وجود ندارد)
مَردنـْت و شڃرانـی نران (مردان این سرزمین همچون شیران نر دلاورند )
پیرنـْت و بازڃنڃ جُوان (تعدادی پیرند و عده ایی جوان )
شَه خاش بـِـرَیْن تان زاهدان (وقتی که از خاش تا زاهدان برویم)
گِنْدَئ تـَوْ شهر حافظان ( شهر حافظان زاهدان را می بینید)
سنگان تـَمین و تـَمندان (از سنگان و تمین و تمندان)
تـُرْشاب و لادیز تان تفتان (از ترشاب لادیز و کوه تفتان تا میرجاوه و کوه بزمان)
پیشین نۏک آباد و دَلگان (از پیشین نوک آباد تا دلگان)
تانْ چابهار تو چَکــّـَران (اگر به سوی چابهار بروید)
شه پَهْرج و کـَـلپۏرَگان (از ایرانشهر تا کلپورگان
ساربۏگ و نڃکشهر ماهکان (ازساربوگ نیکشهر تاماهکان را می بینید)
صدیق زهی تان داروکان (از صدیق زهی تا داروکان)
نۏکجوب و بُمپور و سۏران (نوکجوب بمپور سوران سرباز لاشار و مهرستان )
سرباز لاشار و مِهرستان
شَه کـُنارک نۏبندیان (از کنارک و نوبندیان) (همچنین کوهک جالق و نوبندیان اشاره کرد)
کۏهَک و جالق اڃرافشان
رنـْدڃن بلۏچِ پاکستان ( بلوچ کشورهای پاکستان عمان ترکمنستان)
شه سوئد تان افغانستان (درسوئد افغانستان تانزانیا و هندوستان نیز ساکنند)
تانزانیا و هندوستان
یڃ شئ بلۏچ مَرد کلان ( بلوچ ؛بزرگ مرد تاریخ است)
کوچ و بلۏچَئ وارثان (قوم بلوچ وارث و فرزندان قوم کوچ و بلوچند) در شاهنامه )
شَه کۏها بگر تا بندران (از کوه گرفته تا بندر )( جنوب شرق ایران)
پَهْکان
بلۏچَن پَر جهان ( همگی قوم بلوچ در جهانند )
http://kelkebaloochestan.blogfa.com/
بُهار بهار بهارنت وشّی لالَه زارِنـْـت
کِشْتـِنْتَ و کِشارِنْت، شَه اِستونا تَوارِنْت
گـُوات آتــَگـَئ پَه کارا جَمْ کـُرْتـَه جَمّرانا
باگـَئ خُوشی و وَشی، پاچ کرتگی دَرانا
ڌِگار نه هُشْک، که تـَرّنـْت،گِرْدْ سبزَگِنـْت و جَرّنْتّ
اَورانا گِـنْد که رڃچَنْت ،زانـَئ گـُشـَئ که زَرّنـْـتّ
گـُلِنت و بلبلنْـتا سَبْزگ و سُنـْبلنتا
هرجا ڌِگار جُـشیت چَمَه گی قُلقلنتا
بلبل تمام وانـَنْت نۏک اورْتگی بهارڃ
گـُلان باید مَرۏچی لۏ ̈طنـْت شـَـمّا تـَوارڃ
گۏن گۏن اَوْری تـَوارن،شعری اَسپا سُوارُن
حاجت نـَیـِنـْت بُهارا، من سبزگ و بُهارُن
بلبل تمام وانـَـنـْت جُوانڃن لیکـّو مَرۏچی
مَیْل آتـَگـَئ دلـَـیْـتا جَنڃن بیتّ بلۏچی
ایّوب ایّوبی فرزند علی تحصیلات ابتدایی در: دهستان حمیری
مقطع راهنمایی: بخش ساربوک
مقطع متوسطه( دبیرستان):شهرستانهای نیکشهر و چابهار
تحصیلات عالی : زاهدان
اوّلین استادش: جدّ بزرگوارش مولانا عبدالمجید ملازهی سربازی
که الفبای زبان بلوچی را به ایشان آموخت
محل خدمت : آموزش وپرورش در شهرستانهای زاهدان؛
نیکشهرو چابهاردوسال آغازین خدمت در بخش بنت و روستای دِهان
آثار چاپ شده :
1) دستور زبان بلوچی به فارسی(دستور تطبیقی) :
انتشارات اساطیر: تهران
2) از نجات تا نشاط :انتشارات بنفام: تهران
3)مجموعه داستانی:زیرپلک نوجوانی انتشارات:تفتان؛زاهدان
(فارسی ؛ بلوچی)
4)آموزش شعرکلاسیک(قافیه؛عَروض)انتشارات صدیقی زاهدان فارسی؛بلوچی
آثار در دست چاپ:
1) ضرب المثلهای بلوچی
2) واژه نامه بلوچی به فارسی
3) مجموعه ی طنز سکوت پُر صدای برَره
4) مجموعه اشعار فارسی وبلوچی(واگذار شده به انتشارات تفتان)
1) گـَـزَل نـڃ؟! دلانا؛گــَـزَل؛ ما ؛ کــَـنِـن * مَرۏچی حَــسَدّان بَــــدَل؛ ما؛ کــَـنِـن
2) جهانا مَــــــرۏچـــــــــی گـــَـزَل تِر کــَـنِـن *دلانا مَـــرۏچی بَــدَل تِر کــَـنِـن
3) گـُـلڃن عَـیْـد و رۏچان گلستان کــَـنِـن * دلــَئ دَپْـتــَـران؛ صد دبستان کــَـنِـن
4) چَه مِــهْران؛ کــَــبابـِڃن گــَــــزَل جَم کــَـنِـن * بـِـــراتی حَسَـدّان؛ دلا کم کــَـنِـن
5) بـِـراسان چَه جنگان؛ واتــَـرّ کــَـنِـن * گــُهار و بـِراسی دلان؛ شـَـرّ کــَـنِــــن
6) مَـرۏچی دلان پُر چَه کــَـنـْـدَگْ کــَـنِـن *چَه هانی؛ مُــــریدّان زِنْـدَگ کــَـنِـن
7) گــُــلڃن عَـیْـد ؛ یَهـْـــتــَـه مَـرۏچی پَـدا * دلــَئ حال و مالــُـن بـِباتــَــــن فـدا
8) دلی مال و حالان ؛ کــُـرْبان کــَـنِت *پَـس و گـۏک و مالان؛ کــُـرْبان کــَـنِت
9) پَـهـِلــّی بـِـلـۏ ̈طِـت چَه هَــمْــساهِگان * بـُـراکان بــِـبَـکــْـشِت پَه هَــمْساهِگان
10)فـَعولـُن فـَعولـُن فَعولـُن فَعَـل*پَهـِل کــَن دلــَـئ شَیـْر و وزن وگــَـزَل
مَـزَنِـڃـن عَـیـْـد؛ مُبارک بات :▼
یـڃ مَـزَنِـڃــن عَـیـْـد پَه تــَمامِڃن بـِرات و گــُـهار وماسان
مُبارک بات


1) گـَـزَل نـڃ؟! دلانا؛گــَـزَل؛ ما ؛ کــَـنِـن * مَرۏچی حَــسَدّان بَــــدَل؛ ما؛ کــَـنِـن
2) جهانا مَــــــرۏچـــــــــی گـــَـزَل تِر کــَـنِـن *دلانا مَـــرۏچی بَــدَل تِر کــَـنِـن
3) گـُـلڃن عَـیْـد و رۏچان گلستان کــَـنِـن * دلــَئ دَپْـتــَـران؛ صد دبستان کــَـنِـن
4) چَه مِــهْران؛ کــَــبابـِڃن گــَــــزَل جَم کــَـنِـن * بـِـــراتی حَسَـدّان؛ دلا کم کــَـنِـن
5) بـِـراسان چَه جنگان؛ واتــَـرّ کــَـنِـن * گــُهار و بـِراسی دلان؛ شـَـرّ کــَـنِــــن
6) مَـرۏچی دلان پُر چَه کــَـنـْـدَگْ کــَـنِـن *چَه هانی؛ مُــــریدّان زِنْـدَگ کــَـنِـن
7) گــُــلڃن عَـیْـد ؛ یَهـْـــتــَـه مَـرۏچی پَـدا * دلــَئ حال و مالــُـن بـِباتــَــــن فـدا
8) دلی مال و حالان ؛ کــُـرْبان کــَـنِت *پَـس و گـۏک و مالان؛ کــُـرْبان کــَـنِت
9) پَـهـِلــّی بـِـلـۏ ̈طِـت چَه هَــمْــساهِگان * بـُـراکان بــِـبَـکــْـشِت پَه هَــمْساهِگان
10)فـَعولـُن فـَعولـُن فَعولـُن فَعَـل*پَهـِل کــَن دلــَـئ شَیـْر و وزن وگــَـزَل
مَـزَنِـڃـن عَـیـْـد؛ مُبارک بات :▼
یـڃ مَـزَنِـڃــن عَـیـْـد پَه تــَمامِڃن بـِرات و گــُـهار وماسان
مُبارک بات

ر ڗ زژ س ش ̈ط ک گ ل م ن و ۏ هـ ئ ی)
ایّوب ایّوبی گۏن ادبی هکیم
موضوع : دستور زبان = بُن رَهْبَند
قضاوت با شما = شما وَت بــِبــِت مـَـئ کازی
◄: رَوُن یا من رَوْن = می روم:▼: رَوایں : ما رَوایں --» ما میرویم( ادبی هکیم)
رَوِت = شما رَوِت:
جواب:
رَواِیت : شما رَواِیت --» شما میروید(ادبی هکیم)
رَوَنـْـت= می روند▼رَوَگاهُـن یا رَوَگــُـن = دارم می روم▼
جواب: رَوَگءَاوں : من رَوَگءَاوں --» من در حال رفتن هستم (ادبی هکیم)
مارَوَگـِنْ = داریم می رویم (مضارع مستمرّ)▼
رَوَگــَـیْن = دارد می رود▼
جواب:جواب:رَوَگءَاِت اَنت:آیاں رَوَگءَاِت اَنت» آنها داشتند میرفتند(ادبی هکیم) ▲
قضاوت با شما = شما وَت بــِبــِت مـَـئ کازی
مقایسه ی گویشها و لهجه های زبان بلۏچی (1) :


منبع - وبلاگ مسلمانان http://slammoslem.blogfa.com/


1. دۏشـی شـَـپا اِسْـتار وَتـــی سینـْـــــــگارکـُـتــَـنـْـتّ!
جــِـنّ و مَـلـَـکْ سَــــــــــــیـْـل وتـماشـاهـا شـُتــَـنـْـتّ!
2. مَــرْچـی گــُـشــَئ ؛گــُلْ شـَنـْـزَگــَنـْـت؛ بـۏهان پَـدا
مَــئ جَـــمْـبَــران ؛ مِـــهْــران پَـــدا رڃـچـَـنـْـــــتّ اِدا
3. وَشــِّڃـن تِــرَمْـپّ،گـُـۏن اَوْر و نـۏد کایــَنــْت مَــرۏ
نازڃـــن پَــــری ، سـاز و سُـــرۏد؛ کایَــنـْــت مَــرۏ!
4. نـَـرمِـڃـن کــَـپُـۏت ؛ چَـمّانی تـیر ما را کــُشـَـنـْتّ!
مَــرْچی پَـــــدا بازڃن زَهــــیـر؛ مـــا را کــُـشـَـنـْتّ!!
5.مــَرْچی پَـــــدا بــــاگِـڃـن گــُلان پُــلــِّڃ جَــنـَـنـْـتّ!
نــۏکِـڃن گــُلان ؛ نـــۏکِـڃـن گــُـدِڃ جـانـا کــَـنـَـنـْـتّ!
6) شـَــیْـــرانْ دِلــَــئ ،مَــرْچـــی گـــُـشــَـئ مثـــل طـلا
پُــلــِّـڃـن وَطـــن ؛ مَـــرْچــــی نــَـدا ؟ عَـــــیْـــــدی دِلا
7. بُـلـــــبُـــل بُـــــوان ؛ مَـــرْچی صَــــــبا سـازڃ پَــدا
پــــــــادا بــِـــــــرڃـــــچ ؛ دردی دل و رازڃ پَـــــــدا
8. ای بـُـــلــــبُـلان مَــرْچــی دلانْ ؛ وَژْبـــۏ کــَنِـــــــتّ
مَـــرْچــــی پَــــدا هَـمْــــساهِـــگــان یـــادڃ کــَــنــِــــتّ
9. بــِـراس و گــُـهارْ؛ مَــــرْچی کــَنِــت ظـُـلـما پــَهـِـلّ
مَـــرْچـی کــَـنِـت: پـــِـسّ و بــِـرات ،؛ مـــــاتـا پَـهــِـلّ
10. میـــــرڃــن بَـــلۏچ ؛ پـــــادا دلا جــَنــَّـت بــِکــَن
زَهْـــــرڃـــن حَــســـــدّ و کِـڃــنــَگان آسِـــــڃ بـــِجَـــن
11. پادا بلـۏچ ؛ عـَـیْـدِن مَــنی عــَـــــــیْـدِن تــَـــــــــهی
رازڃ گـــُشــُن: عَـــیـْــــدان ؛ دِلـــَــئ دِلْ ؛ سَــمْـبــَهی!!
12.مَرْچی شُتـَگ رۏچَگ ! دِلـَئ مهمان چِدا
دَبُـۏج و سَـحْـرْ ؛ یــادَنـْــتّ مَـنا یــادَنـْتّ تـَرا
13. عَـیْدِن مَنی عَـیْـدِن تــَـهی مَرْچی پَـدا دلْ؛ سَمْــبَـهی
عَـیْـدِن مَـنی عَـیْــدِن تــَـهی مَـرْچی پَـدا دلْ؛ سَمْــبَـهــــی
14. مَوْلا گــُشیـــتّ : عَــیْـدِن دلان ؛ عـَــیْــدِن گــُـــلان
دل ، زانــَگــَـیْـــن ؛ کــَـنــْــدَنــْــتّ پَـــدا مَــرْچـی دلان

کــُـرْآنَــئ بَـلـۏچی بَــــدَلْ گــَـپّ= ترجمه ی قرآن
به بلوچی:
بِسْم الله الرَّحمنِ الرَّحیم
*. شَهْرُرمضان الَّذی اُنْزِلَ فیهِ القرآنْ هُـدَیً لِـلـنّـاسِ وَبَیِّـنٰـتٍ مِّنْ الهُدیٰ واْلْفُرْقانِفَمَنْ شَهِدَ مِنْکـُـمُ الْشَهْرَفَـلـْـیَصُمْهُ وَ مَن کان مَریضاً أَوْ عَلیٰ سَفرٍفَـعِـدَّةٌ مِن اَیّـامٍأُخَـریُـریـدُ الـلّهُ بِـکـُـم الْـیُـسْـرَوَلایُـریدُ بِـکـُـمُ الْعُسْـرَوَلِتُـکـْمِـلوا العِـدَّةَوَلِتُکـَـبِّروالـلّهَ عَلیٰ ماهَـدیٰـکـُـم وَ لَـعَـلَّـکـم تَشْکـُـرُون*
تـرجمه ی بَـلوچی= بَـلـۏچــی بَـدَلْ گــَـپّ
پَه نام الله که بازْ بَکـْـشـۏک ومهربانِــنـْت
(( رمَضانْ ماهِـڃ که یـڃ ماها کــُـرْآنْ یــِڃـرْآتْکــَـه پَـه انسانـَـئ هدایت و راهْـبَـلـَـدْ بَـیَگا گـۏن نِـشانِـیانِـڃ چَـه هدایت وراهْـبَـلـَـدیِ حَـکّ وباطل؛ گــُـرا هرکــَـسڃ که چَه شما ماهـا بـِگِــنْدیتّ ؛ رۏچَـگـا بِـدرایتّ و آ کــَـسڃ که مریضِـن یا که سفراهِـنْ؛دِگِه رُۏچان رُۏچَگ بـِداریتّ؛الله شُمَـئ راحَــتِـیا لۏ̈طـیتّ؛ نه که شُمَـئ زَحْـمَـت وآزارا؛رُۏچَگان پورَه کــَـنِـت و هُـدایــا مَـزَنْ بِـزانِـتْ که آهِـیا شمارا راهْـبَـلـَـد وهدایت کــُـرْتــَه تا که شما هُـداهــَـئ شُکـْـرا جا بـِـیـارِت))
ترجمه ی فارسی:
(رمضان ماهی است که درآن قرآن نازل شد جهت هدایت وراهنمایی انسانونشانه هایی ازهدایت پس آنْ کس از شما که آن ماه را دریابد؛روزه بدارد. وآنکس که مریض یا درسفراست؛روزهای دیگری روزه گیرد.خداوندراحتی شما را می خواهدنه زحمتـتان را؛روزه ها را تکمیل کنیدو بزرگ بشمرید خداوند راچون شما راهدایت کرده است.تا که شکرگزاری نمایید.)
عابربانک بی نهایت شلوغه ... دودل هستم وایسم برای کارت به کارت یا نه ....مرد جاافتاده ای رو سکوی کنار بانک نشست پسرنوجونی همراش بود بهش گفت : نفری 85تومن دادن ..سهم هرکسی رو جدا کنیم تا برن برا خودشون چیزی بخرن ..پسر معلوم بود که میخواد چیزی بگه ..مردگفت : توالان پول میخوای ؟
پسربا شرم گفت : من یارانه نمیخوام بذارش رویارانه خودت قبض برق رو بریم بدیم ....مرد با حالت شرمندگی گفت نه اون روپرداخت میکنم جورمیشه پسرک پرید وسط حرفش وگفت :نه بریم قیض برق بدیم دیروز اومده بودن میخواستن قطعش کنن .....
مرد دشنامی زیر لب به یارانه وگرونی قبض برق داد وهمراه پسر راه افتاد......
نگاهم رو به بقیه افراد منتظر درصف عابربانک انداختم با وجود اینکه افراد زیادی تو صف بودن هرکدام لعنت ونفرینی برای یارانه های بی خیر وبرکت داشتن ......
باید به بزرگانی که توانستند ملتی را اینچنین زیرکانه فریب دهد
تبریک گفت که باعث شد کودکان ما دراین چندسال درد نداری را
زودتر بفمند و کودکی نکرده بزرگ شوند با آرزوهای مانده بردل.........
=========
داریم حرف ازسال نو میزنیم وخرید ....به ننه خدیجه گفتم : تصمیمی برای خرید های امسال داری ؟ خندید پرصدا اما تلخ ......گفت : مسخره میکنی ؟ خرید دیگه چیه ؟
گفت: قدیما برای عید گاهی یه چاروقی ..پیراهنی میخریدم اما به دختریت قسم یادم نیست چندساله که با همین لباس ها سر میکنم پول اب وبرق ندارم چطور برم خرید عید کنم ..
گفتم : یارانه ات ؟ ..مستمری بهزیستی که برا زینب میدن
اون
چی ؟ تلخ گفت : مستمری که بعضی وقتا 40-50تومن میدن بعضی وقتا هم نمیدن
خرج دوا دکترش هم نمیشه ..
یارانه پول آب بدیم یا برق بدیم ..یه پول بی خیر وبرکتی هم هست که اصلا فایده نداره ...
ندهند بهتره .......
زینب دخترمعلول که ازمن هم بزرگتره ....با چشمهایی که معصومند وپراز پاکی ..با همون زبون الکن میخواد بهم بگه که دوست داره لباسی سبز داشته باشه با گلهای خوشگل .......
زینب میخواد خوشگل بشه ...میخواد گلی بزنه روموهاش ...میخواد به مادرش بگم براش فرق باز نکنه ...موهاش رو نبافه ...زینب میخواد شبیه اون زنه خوشگل تو تلویزیون(م.ا.ه.وا.ره) خونه حاجی مراد باشه ...
زینب دلش میخواد زنانگی کنه ...دلش میخواد گوشت بخوره با برنج نوشابه ..مثل تواون فیلم ....زینب دلش میخواد برقصه ..بدوه
..خوشحال باشه ..سوارماشین پراید بشه ..وبره شهر ..از بالای
ماشین سایپای محسنی خوشش نمیاد همش گوسفندا تو ماشین می شاشن...وزینب بوی پشگل گوسفند میگیره .......
زینب خیلی حرف داره ...من وقت ندارم ...ننه خدیجه هم حوصله حرف زدن زینب رو نداره ...زینب خاموش میشه خودش هم خسته شده ....هرسه تامون خسته ایم .....خسته ازخیلی دردها ..وشاید خسته از زن بودنمون .........
منبع گپ دل